Przedawnienie długu w 2026 roku — po ilu latach i jak się bronić przed windykacją?

Firma windykacyjna dzwoni w sprawie długu sprzed lat, a w skrzynce pojawia się wezwanie do zapłaty z wyliczeniem odsetek. Zanim podejmiesz jakąkolwiek decyzję, sprawdź, czy roszczenie nie jest przedawnione. Wyjaśniamy, po ilu latach przedawniają się długi, co przerywa bieg przedawnienia i jak skutecznie się bronić. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Przedawnienie to nie umorzenie długu

Po upływie terminu przedawnienia dług nie znika — dłużnik zyskuje jednak prawo do uchylenia się od jego zaspokojenia. Szczególną ochronę mają konsumenci: od 9 lipca 2018 r. po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi (art. 117 § 2¹ Kodeksu cywilnego), a sąd uwzględnia to z urzędu. Warunek praktyczny jest jeden: sprawa musi trafić przed sąd, a dłużnik nie może zignorować doręczonego nakazu zapłaty.

Po ilu latach przedawnia się dług?

Ogólny termin przedawnienia wynosi 6 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej — 3 lata (art. 118 k.c.). W praktyce oznacza to, że większość długów konsumenckich wobec przedsiębiorców — raty kredytu, pożyczki pozabankowe, rachunki za media czy usługi — przedawnia się po 3 latach, a pożyczka prywatna między osobami fizycznymi po 6 latach. Przy kredycie spłacanym w ratach każda rata przedawnia się odrębnie, licząc od dnia jej wymagalności.

Reguła końca roku kalendarzowego

Od 9 lipca 2018 r. koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż dwa lata (art. 118 k.c.). Przykład: jeżeli roszczenie podlegające trzyletniemu terminowi stało się wymagalne 15 maja 2023 r., trzy lata minęłyby 15 maja 2026 r., ale przedawnienie nastąpi dopiero 31 grudnia 2026 r. — o ile wcześniej bieg nie został przerwany.

Dług z wyroku lub nakazu zapłaty

Roszczenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, ugodą zawartą przed sądem lub zatwierdzoną przez sąd przedawnia się z upływem 6 lat — nawet jeśli pierwotnie podlegało krótszemu terminowi (art. 125 § 1 k.c.). Wyjątek dotyczy świadczeń okresowych należnych w przyszłości, które przedawniają się z upływem 3 lat. Dlatego tak duże znaczenie ma wniesienie sprzeciwu od nakazu zapłaty: uprawomocniony nakaz wydłuża termin i otwiera drogę do egzekucji komorniczej.

Co przerywa bieg przedawnienia?

Bieg przedawnienia przerywa każda czynność przed sądem lub komornikiem przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia (np. pozew, wniosek o wszczęcie egzekucji), uznanie roszczenia przez dłużnika oraz wszczęcie mediacji (art. 123 § 1 k.c.). Po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo. Uwaga na tzw. uznanie niewłaściwe: prośba o rozłożenie długu na raty, propozycja ugody czy nawet drobna wpłata mogą zostać uznane za uznanie długu. Natomiast same monity, telefony i SMS-y od windykatora biegu przedawnienia nie przerywają.

Jak się bronić przed przedawnionym długiem?

Po pierwsze — nie uznawaj długu pochopnie, zanim sprawdzisz daty: wymagalności, ostatniej wpłaty i ewentualnych wcześniejszych postępowań. Po drugie — nie ignoruj korespondencji z sądu: na nakaz zapłaty z elektronicznego postępowania upominawczego masz 14 dni na sprzeciw, a dopiero w dalszym postępowaniu przedawnienie może zostać skutecznie podniesione i zbadane. Po trzecie — żądaj od wierzyciela wtórnego (funduszu sekurytyzacyjnego) dokumentów potwierdzających nabycie wierzytelności i jej wysokość. Wreszcie pamiętaj o przepisach szczególnych: niektóre roszczenia mają inne terminy, np. świadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem 3 lat (art. 137 KRO).

Przedawnienie długów — adwokat Tarnowskie Góry, Pszczyna, Śląsk

Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Wyląg analizuje wezwania do zapłaty i nakazy zapłaty pod kątem przedawnienia, sporządza sprzeciwy i reprezentuje dłużników w postępowaniach sądowych i egzekucyjnych, a także reprezentuje wierzycieli w dochodzeniu roszczeń przed upływem terminu. Biura: Tarnowskie Góry, Pszczyna, Katowice, Gliwice, Lubliniec, Piekary Śląskie — telefon całodobowy 32 284 13 03, e-mail: sekretariat@kancelaria-wylag.com.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Ustalenie terminu przedawnienia wymaga analizy dokumentów konkretnej sprawy.