Zachowek - czym jest i komu przysługuje?

Zachowek chroni interes majątkowy najbliższych członków rodziny pominiętych przy dziedziczeniu. Nie oznacza przejęcia konkretnego składnika spadku, lecz roszczenie o zapłatę oznaczonej sumy pieniężnej. Czytaj dalej, aby uporządkować najważniejsze zasady.

Czym jest zachowek?

Zachowek to instytucja prawa spadkowego uregulowana w Kodeksie cywilnym, która ma zabezpieczać najbliższych spadkodawcy w razie pominięcia ich w testamencie. Uprawnienie to przybiera najczęściej postać żądania zapłaty określonej kwoty, a nie wydania konkretnej rzeczy ze spadku. Z tego powodu jego wysokość ustala się przez odniesienie do udziału, jaki dana osoba otrzymałaby przy dziedziczeniu ustawowym.

Komu przysługuje zachowek?

Prawo do zachowku przysługuje zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, ale tylko wtedy, gdy byliby powołani do spadku z ustawy. Tę zasadę omawia również kancelaria prawna w materiałach dotyczących pomocy prawnej w sprawach spadkowych. Partner pozostający poza małżeństwem nie należy do tego kręgu, natomiast dzieci z takiego związku zachowują uprawnienia wynikające z ustawy.

Kiedy i w jakiej wysokości można żądać zachowku?

Co do zasady uprawnionemu należy się połowa wartości udziału spadkowego, który przypadłby mu przy dziedziczeniu ustawowym. Małoletni zstępny albo osoba trwale niezdolna do pracy może żądać dwóch trzecich tej wartości. Roszczenie o zachowek nie jest bezterminowe, ponieważ przedawnia się po upływie pięciu lat. Termin ten liczy się zasadniczo od ogłoszenia testamentu, a w niektórych przypadkach od otwarcia spadku.

Zachowek porządkuje skutki pominięcia w spadku

Mechanizm zachowku służy wyrównaniu sytuacji osób najbliższych, które nie otrzymały należnego udziału w majątku po zmarłym. Znaczenie mają tu zarówno krąg osób uprawnionych, jak i sposób obliczenia należnej kwoty oraz termin dochodzenia roszczenia. W praktyce kancelaria prawna opisuje ten temat przez pryzmat dziedziczenia ustawowego, testamentu i przedawnienia roszczeń.