Proces frankowy krok po kroku — ile trwa i ile kosztuje sprawa w 2026?

Dwie obawy najczęściej powstrzymują frankowiczów przed pozwem: „to trwa latami” i „to kosztuje majątek”. Rzeczywistość w 2026 roku wygląda inaczej, niż się powszechnie sądzi. Poniżej przedstawiamy przebieg sprawy frankowej krok po kroku — od analizy umowy po prawomocny wyrok. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Krok 1. Analiza umowy i kompletowanie dokumentów

Każda sprawa zaczyna się od oceny umowy kredytowej pod kątem klauzul niedozwolonych (dowolne ustalanie kursu przez bank, klauzule przeliczeniowe). Równolegle kompletuje się dokumentację: umowę, regulamin, aneksy oraz zaświadczenie z banku o historii spłat (koszt ok. 200 zł). Na jego podstawie ustala się tzw. punkt zero — moment, w którym spłacono już równowartość wypłaconego kapitału. Etap przedprocesowy trwa zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy, zależnie od tego, jak szybko bank wyda zaświadczenie.

Krok 2. Pozew i wniosek o zabezpieczenie

Pozew zawiera żądanie ustalenia nieważności umowy oraz zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Opłata sądowa od pozwu konsumenckiego jest stała i wynosi 1.000 zł (gdy wartość roszczenia przekracza 20.000 zł) — niezależnie od wysokości dochodzonej kwoty. Integralną częścią pozwu jest wniosek o zabezpieczenie, czyli wstrzymanie obowiązku spłaty rat na czas procesu.

To istotna korzyść: w wielu sprawach, w których kredytobiorca spłacił już równowartość kapitału, sądy uwzględniają wniosek i kredytobiorca przez czas trwania postępowania nie musi płacić rat. Postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia zapada zwykle stosunkowo szybko — w praktyce w ciągu około miesiąca od złożenia pozwu.

Krok 3. Postępowanie dowodowe

Po wniesieniu pozwu bank składa odpowiedź, a sąd wyznacza rozprawę. Postępowanie dowodowe obejmuje zwykle analizę dokumentów, niekiedy przesłuchanie kredytobiorców oraz — w części spraw — opinię biegłego do wyliczeń rachunkowych. W ostatnich latach, dzięki ustabilizowaniu linii orzeczniczej, sądy coraz częściej ograniczają postępowanie dowodowe, co skraca proces.

Krok 4. Wyrok I instancji i ewentualna apelacja

W pierwszej instancji sprawa frankowa trwa zazwyczaj od około roku do trzech lat — czas zależy przede wszystkim od obciążenia konkretnego sądu. Paradoksalnie w Warszawie, gdzie powstał wyspecjalizowany wydział frankowy, czeka się najdłużej, bo trafia tam najwięcej pozwów. Jeżeli bank złoży apelację, sprawa trafia do sądu II instancji — te jednak kończą sprawy frankowe sprawnie, często po jednej rozprawie odwoławczej.

W praktyce pełny proces (obie instancje) trwa najczęściej około 2 do 2,5 roku, choć część spraw kończy się szybciej. Dane Ministerstwa Sprawiedliwości z 2025 roku wskazują na poprawę sprawności sądów, choć różnice między ośrodkami pozostają znaczące.

Unieważnienie czy odfrankowienie?

Kredytobiorca ma zwykle dwie drogi. Unieważnienie umowy oznacza całkowite „wyzerowanie” kontraktu — strony zwracają sobie wzajemnie świadczenia; to rozwiązanie najczęściej najkorzystniejsze finansowo. Odfrankowienie polega na przeliczeniu kredytu tak, jakby od początku był złotowy (z usunięciem mechanizmu walutowego). Wybór zależy od treści umowy i sytuacji kredytobiorcy. Warto pamiętać, że pozwać bank można nawet po całkowitej spłacie kredytu.

Prowadzenie spraw frankowych — Kancelaria Wyląg, Śląsk

Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Wyląg prowadzi sprawy frankowe kompleksowo — od analizy umowy i wyliczenia roszczeń, przez pozew z wnioskiem o zabezpieczenie, po reprezentację w obu instancjach. Mamy na koncie prawomocne wygrane przeciwko bankom. Obsługujemy klientów z Tarnowskich Gór, Pszczyny, Katowic, Gliwic, Lublińca i Piekar Śląskich. Kontakt: tel. 32 284 13 03, e-mail: sekretariat@kancelaria-wylag.com.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Czas trwania i przebieg każdej sprawy zależą od indywidualnych okoliczności.