Sankcja kredytu darmowego — jak spłacić kredyt bez odsetek po wyroku TSUE C-744/24

Sankcja kredytu darmowego (SKD) to jedno z najsilniejszych narzędzi ochrony konsumenta w polskim prawie. Po wyroku TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 stała się jednym z najgorętszych tematów w sporach z bankami. Poniżej wyjaśniamy, czym jest SKD, kiedy można z niej skorzystać i co realnie zmienił wyrok TSUE. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Czym jest sankcja kredytu darmowego?

Sankcja kredytu darmowego uregulowana jest w art. 45 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. z 2025 r. poz. 1362). Instytucja ta obowiązuje od 2011 roku. Pozwala ona konsumentowi — po złożeniu pisemnego oświadczenia — spłacać kredyt bez odsetek i innych kosztów należnych kredytodawcy (prowizji, opłat przygotowawczych), jeżeli bank naruszył określone obowiązki informacyjne lub formalne wskazane w ustawie.

W praktyce oznacza to, że konsument oddaje wyłącznie pożyczony kapitał — bez żadnych dodatkowych obciążeń. Przy wieloletnich kredytach korzyść może sięgać kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Co przesądził wyrok TSUE C-744/24?

Sprawa C-744/24 (P.W. przeciwko Bankowi Pekao S.A.) trafiła do TSUE na skutek pytania prejudycjalnego Sądu Rejonowego we Włodawie. Dotyczyła kredytu konsumenckiego na 150.000 zł, z którego konsument faktycznie otrzymał ok. 133.000 zł — reszta poszła na koszty (prowizja, ubezpieczenie). Problem: bank naliczał odsetki od całej kwoty, także od tej części, której kredytobiorca nie otrzymał do swobodnego wykorzystania — tzw. piętrowe odsetki.

TSUE rozstrzygnął jednoznacznie: konstrukcja, w której bank kapitalizuje prowizję lub składkę ubezpieczeniową i nalicza od powiększonej kwoty odsetki kapitałowe, jest niezgodna z dyrektywą 2008/48/WE o kredycie konsumenckim. Koszty kredytu to nie kapitał i nie mogą być oprocentowane.

Kiedy przysługuje SKD? Typowe naruszenia

Naruszenie któregokolwiek z obowiązków wymienionych w art. 45 ustawy uprawnia do skorzystania z SKD. Do najczęstszych podstaw należą: błędnie wyliczona RRSO (art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy) — często skutek naliczania odsetek od kredytowanych kosztów, nieprawidłowe wskazanie całkowitej kwoty kredytu, brak lub błędne określenie całkowitego kosztu kredytu, brak wymaganych informacji o warunkach spłaty i zmianie oprocentowania.

Stanowisko banków — spór nie jest przesądzony

Dla rzetelności należy wskazać kontrargument sektora bankowego. Związek Banków Polskich podnosi, że RRSO ma odzwierciedlać to, co jest w umowie — i jeśli została wyliczona zgodnie z zapisami umowy, nie ma podstaw do SKD. Banki argumentują też, że wyrok dotyczy pobierania odsetek w wyższej niż dopuszczalna wysokości, a nie wprost błędnej RRSO. Dlatego każda sprawa wymaga indywidualnej analizy pełnej treści umowy — samo powołanie się na wyrok TSUE nie przesądza o sukcesie.

Skala zjawiska

Według danych branżowych na koniec 2025 r. w sądach toczyło się ponad 23 tysiące spraw o sankcję kredytu darmowego, a do Związku Banków Polskich wpłynęło około 80 tysięcy reklamacji. Po wyroku C-744/24 spodziewana jest dalsza dynamika — choć to, ile spraw faktycznie trafi do sądów, zależy od reakcji banków i strategii procesowych.

Jak sprawdzić swój kredyt?

SKD dotyczy kredytów konsumenckich do 255.550 zł zawartych z bankiem lub firmą pożyczkową. Warto przeanalizować umowę, jeśli: część kwoty kredytu poszła na prowizję lub ubezpieczenie, a odsetki naliczano od całości; w umowie wskazano RRSO budzące wątpliwości; brakuje wymaganych elementów informacyjnych. Prawo do złożenia oświadczenia o SKD wygasa po upływie roku od wykonania umowy, dlatego warto działać bez zwlekania.

Analiza umowy kredytu konsumenckiego — Kancelaria Wyląg

Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Wyląg analizuje umowy kredytów konsumenckich pod kątem możliwości zastosowania sankcji kredytu darmowego. Doradzamy, czy w danej sprawie istnieją podstawy do złożenia oświadczenia i jakie są realne szanse. Obsługujemy klientów z Tarnowskich Gór, Pszczyny, Katowic, Gliwic, Lublińca i Piekar Śląskich. Kontakt: tel. 32 284 13 03, e-mail: sekretariat@kancelaria-wylag.com.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.